Veel gestelde vragen

Wat is weerbaarheid?

Weerbaarheid is dat nou hetzelfde als een assertiviteitstraining of lijkt het toch meer op een training groepsdynamica? Is weerbaarheid hetzelfde als zelfverdediging of is het beter te vergelijken met een sociale vaardigheidstraining?

Tja wat is dat eigenlijk ‘weerbaar zijn’, deze vraag leggen wij tijdens ouderavonden regelmatig aan ouders en docenten voor. De antwoorden zijn divers en daar leent het begrip zich misschien ook uitstekend voor.

In verschillende literatuur wordt weerbaarheid omschreven als:

  • Iemand kan opkomen voor zijn eigen wensen, grenzen en behoeften en houdt daarbij rekening met de wensen en grenzen van anderen.
  • Iemand de moed heeft voor zichzelf en een ander op te komen, je weet wat je wel of niet wilt.
  • Kinderen zijn weerbaar als ze stevig in hun schoenen staan.
  • Een weerbaar kind heeft vertrouwen in zichzelf en het vertrouwen in de ander.
  • De dikke Van Dale definieert weerbaar als ‘in staat om tegenstand te bieden’.

Tal van omschrijvingen en een veelal aan begrippen die op elkaar lijken. Wat opvalt is dat in verdere beschrijvingen de begrippen; zelfvertrouwen, assertiviteit, veerkracht, eigenwaarde en groepsdynamica veelal centraal staan en dikwijls door elkaar heen lopen. 

Verschillende onderzoeken laten bijvoorbeeld zien dat er een verband is tussen weerbaarheid, zelfwaardering en eigenwaarde, maar is weerbaarheid eigenlijk niet gewoon zelfwaardering en eigenwaarde? Een kind dat zichzelf de moeite waard vindt, zal waarschijnlijk veel eerder zijn mening durven geven dan een kind dat het gevoel heeft er niet toe te doen. Kun je werken aan weerbaarheid zonder te werken aan de eigenwaarde en kun je werken aan de eigenwaarde zonder te werken aan de weerbaarheid?

Wanneer je aan een klas een weerbaarheidstraining geeft, ben je onderdeel van de groepsdynamica daarvan. Daarbij komt het thema ‘ik en de ander’ regelmatig centraal te staan en wordt er een beroep gedaan op de sociale vaardigheden van de kinderen. Hoe functioneert iemand binnen de groep, kun je op elkaar vertrouwen, durf je je eigen mening te geven in de klas en houden we rekening met elkaar. Als groepsdynamica gaat over de processen die zich in een groep kunnen afspelen en hoe je die processen kunt beïnvloeden. Dan is een weerbaarheidstraining eigenlijk toch ook een training groepsdynamica?

Tijdens ouderavonden komt ook vaak de term assertiviteit terug. Assertiviteit wordt vaak omschreven als het vinden van de balans tussen het behartigen van je eigen belangen en het rekening houden met de belangen van een ander. Sluit dat even perfect aan bij de hierboven genoemde omschrijvingen van de term weerbaarheid. Is een assertiviteitstraining dan gelijk een weerbaarheidstraining of andersom?

IMG_2200.jpg

 Veel vragen, waarop niet direct een kant en klaar antwoord te vinden is. In ieder geval staan de volgende begrippen centraal binnen iedere weerbaarheidstraining: Eigenwaarde, zelfvertrouwen, groepsdynamica, assertiviteit en veerkracht. Daarin is de term weerbaarheid gebruikt als overkoepelende term.

Wat is psychofysieke weerbaarheid?

De meeste weerbaarheidstrainingen zijn psycho-fysiek van opzet. Deze gaan dus uit van de kracht van ervaringsleren en dat een leerervaring kinderen meer zal raken dan alleen maar kennisoverdracht. Heel veel doen en ervaren dus! 

Tijdens psycho-fysieke weerbaarheidstrainingen ervaren kinderen letterlijk waar hun mogelijkheden liggen, wat stevig staan met ze doet en trots te zijn op zichzelf. Het vergroten van het zelfvertrouwen en het creëren van een positief zelfbeeld staan bij deze weerbaarheidstrainingen centraal.  

Deze weerbaarheidstrainingen bestaan over het algemeen uit uitdagende en tot de verbeelding sprekende bewegingswerkvormen en samenwerkingsvormen, gecombineerd met rollenspellen, dramaoefeningen en fysieke werkvormen. 

Wat houdt een training weerbaarheid in?

Er zijn veel begrippen die lijken op weerbaarheid of die eraan raken, denk aan veerkracht, assertiviteit, sociale psychologie en of gevaarsbeheersing. Trainingen op dit gebied kunnen inhoudelijk erg op elkaar lijken en eenzelfde soort werkvormen bevatten. De praktijk laat echter ook zien dat dit erg verschillend kan zijn, afhankelijk van bijvoorbeeld de genoten opleiding of achtergrond in weerbaarheid. De term weerbaarheid gaat verder dan alleen maar grensoverschrijdend gedrag, essentieel is bijvoorbeeld het werken aan zelfvertrouwen en een grotere eigenwaarde. Een belangrijk kenmerk voor weerbaarheidstrainingen is de psycho-fysieke manier van leren: in de trainingen worden veel oefeningen, spelvormen en werkvormen toegepast waardoor de kinderen ervaren wat wel en niet werkt. 

Wat zijn weerbaarheidsoefeningen?

De meeste weerbaarheidstrainingen zijn psycho-fysiek van opzet. Er zijn enorm veel verschillende soorten energizers die ingezet worden tijdens weerbaarheidstrainingen. Een goede weerbaarheidstraining heeft een methodische opbouw binnen de lessen en maakt gebruik van werkvormen die zijn afgestemd op de doelgroep. De werkvormen vormen een geheel binnen de weerbaarheidslessen en de trainer weet met heldere observaties en terugkoppelingen verdieping in de weerbaarheidstrainingen aan te brengen. Wanneer we globaal kijken naar weerbaarheidsoefeningen bestaan deze over het algemeen uit uitdagende en tot de verbeelding sprekende bewegingswerkvormen en samenwerkingsvormen, gecombineerd met rollenspellen, dramaoefeningen en fysieke oefeningen. 

Wat is filosoferen met kinderen?

Filosoferen met kinderen is samen op onderzoek gaan. Er staat dan een filosofische vraag centraal binnen dit onderzoek, een vraag waar geen eenduidig antwoord op te vinden is. Tijdens dit onderzoek naar een antwoord op een vraag, waar niet een juist antwoord op bestaat, ontstaat er een groepsproces waarin kinderen oprecht proberen te begrijpen wat iemand zegt en vers denken. De gesprekken zijn dan onderzoekend van aard en gericht op een gezamenlijke conclusie. Dat maakt een filosofisch gesprek tot een dialoog, waarin het gezamenlijk en kritisch denken centraal staat. Dat betekent niet dat we in een kring gaan zitten en het een uur over een vraag gaan hebben met elkaar, de lessen zijn didactisch altijd zo opgebouwd dat de kinderen middels oefeningen eerst zelf gaan nadenken, wellicht in tweetallen iets gaan onderzoeken en vanuit daaruit bijvoorbeeld naar een groepsgesprek wordt toegewerkt. Het is juist dat vanwege deze didactische opbouw van de lessen, kinderen echt leren luisteren naar de ander, kritisch hun eigen gedachten onderzoeken en argumenten leren te bedenken voor hetgeen zijn vinden.

Kun je filosoferen met peuters?

Jazeker kun je filosoferen met peuters. In principe kun je met iedereen die kan praten ook filosoferen. Tijdens het opgroeien maken kinderen zich de taal vaardig, leren ze zich concentreren en leren abstraheren. Dit zijn voorwaarden om te kunnen filosoferen. De vraag of filosofie niet te moeilijk is voor kinderen horen we echter vaak. Laten we even aannemen dat filosofie moeilijk is. Wie zal durven beweren dat wiskunde, grammatica of het aanleren van een vreemde taal niet moeilijk is? Deze vakken onderwijzen we kinderen al van jongs af aan. Dat mensen een moeilijkheidsgraad koppelen aan filosofie heeft met name te maken met de voorstelling die veel mensen van filosofie hebben. Dat vak is in onze samenleving een universiteitsvak en komt zodoende nauwelijks voor in een didactisch bewerkte vorm. Zodoende heeft het soms een 'wereldvreemd karakter'. Filosoferen met kinderen of peuters wordt dan ook altijd in een didactisch geschikte vorm aangeboden. We geven onze basisschoolkinderen in de reken lessen toch ook niet de hogere algebra van ingenieursopleidingen? 

Wat is de Wereld van Sofie?

De Wereld van Sofie is een academie en onze expertise ligt op het gebied van:

  • Groepsdynamische trainingen
  • Filosoferen met Kinderen
  • Weerbaarheidstrainingen

Binnen onze academie zijn er drie opleidingen waar wij ons in onderscheidden en waarbinnen cursisten opgeleid worden om trainingen te verzorgen aan kinderen in de leeftijd van 4 tot en met 13 jaar oud. 

  • Opleiding 'Wereld van Sofie trainer'. 
  • Opleiding Weerbaarheidstrainer.
  • Opleiding Filosoferen met Kinderen. 


Omdat wij geloven in de kracht van een goede weerbaarheidstraining en het filosoferen met kinderen, zijn wij van mening dat de kwaliteit van onze cursussen van groot belang is. Onze trainers van de opleidingen zijn dan ook zelf zeer ervaren in het filosoferen met kinderen en het verzorgen van verschillende weerbaarheidstrainingen. 

Wie traint, is ook actief in de praktijk, hierdoor blijft de kennis op peil en de aandacht scherp. Tevens waarborgt dit een voortdurende transfer tussen theorie en praktijk in de door ons aangeboden opleidingen. Onze docenten zijn betrokken geweest bij de oprichting van meerdere landelijke opleidingen binnen het sociaal domein en fungeren op hun vakgebied als examinator en of gastdocent als zeer ervaren opleiders.

In de regio werken wij nauw samen met stichting Vechterweerd, de grootste aanbieder van weerbaarheidstrainingen binnen het basisonderwijs in Zwolle en omstreken. Jaarlijks bieden wij dan ook aan meer dan 1600 kinderen kwalitatief hoogstaande weerbaarheidstrainingen aan. Wij staan voor kwaliteit in weerbaarheid en effectieve trainingen en hebben een naam hoog te houden, waar we trots op zijn.