Onderzoek naar FMK

Achtergrond en onderzoek naar FMK en Weerbaarheid

De WereldvanSofie is een wetenschappelijk onderbouwd totaalpakket voor kinderen op de basisschool.

Uit verschillend onderzoek en verscheidene publicaties, (Anthone e.a., 2006, Leeuw, van der, 1991, Rondhuis,1994, Anthone & Motier, 1997, Bodengraven, van & Kopmels, 2004), valt te concluderen dat het bereik van filosoferen met kinderen groot is. Het heeft invloed op de taalontwikkeling en de taalvaardigheid, het heeft invloed op andere vakken en cognitieve gebieden en het heeft invloed op het sociaal, emotioneel en moreel functioneren en op de sociale, emotionele en morele ontwikkeling.

In schotland en Engeland heeft tevens grootschalig onderzoek plaatsgevonden door de universiteit van Dundee en de Engelse organisatie Sapere naar de resultaten van filosoferen met kinderen op de basisschool, in een samenwerking tussen de universiteit van Dundee en van Clackmannanshire. Hieronder een korte samenvatting door het centrum voor kinderfilosofie:

De empirische resultaten zijn helder. Overtuigend wordt aangetoond dat de experimentele groep significant onafhankelijker en rationeler dacht en argumenteerde dan de controlegroep. Het filosofisch programma heeft van deze leerlingen niet alleen effectievere denkers en probleemoplossers gemaakt, maar ook toleranter. Leerlingen kregen meer zelfvertrouwen, leerden naar elkaar luisteren en begrip voor elkaar op te brengen. In gesprekken ontdekten ze dat je vanuit verschillende perspectieven naar dezelfde thema’s kunt kijken en wat dat betreft geen goede of foute ‘antwoorden’ zijn. Het is fascinerend om te constateren dat de experimentele groep in het vervolgonderwijs deze vaardigheden en attitudes behield.” 

Zie voor meer informatie
www.clacksweb.org.uk/
learning/raisingachievement/

Naar verschillende weerbaarheidstrainingen is in de laatste jaren tevens veel onderzoek gedaan. Meerdere evaluaties laten hierbij positieve resultaten zien. Ook blijkt uit verschillend onderzoek het verband tussen weerbaarheid en zelfwaardering of eigenwaarde. (Dumot & Provost 1999, Faitz, 2012). Naast eigenwaarde zijn sociale vaardigheden van belang in de mate waarin iemand weerbaar is (Stevenson & Zimmerman 2005).

Een effectieve weerbaarheidstraining is altijd ontworpen voor een specifieke doelgroep, waar werkvormen, taligheid en thema’s dan op afgestemd worden. De weerbaarheidstrainingen binnen Wereld van Sofie zijn speciaal ontworpen om de koppeling te maken met Filosofie en richt zich specifiek op het basisonderwijs of kinderen in deze leeftijdscategorie. 

Hiervoor biedt het biopsychosociaal model het theoretisch kader voor de weerbaarheidslessen. Dit model is ontwikkeld door Georg L. Engel (1913-1999) van de Universiteit van Rochester. De gedachte achter dit model is dat de menselijke gedragingen en mentale processen beïnvloed worden door biologische, psychosociale en culturele invloeden en hun wisselwerkingen. Bij de ontwikkeling van het onderwijsprogramma Wereld van Sofie is met bovenstaande dan ook rekening gehouden en afgestemd op de kenmerken van de doelgroep.

Binnen weerbaarheid wordt gewerkt aan thema’s door ervarend leren via beweging, dus door psycho-fysieke werkvormen. De Duitse pedagoog Kurt Kahn was de grondlegger van het ervaringsleren. Door samen met anderen fysiek bezig te zijn, leert iemand omgaan met sociale verantwoordelijkheid en met spanning tussen vrijheid, zelfdiscipline en integriteit (Jellema&Bosscher 2012). Onderzoek toont ook aan dat ervaringsgerichte werkvbormen vanuit beweging, spelen, aanraken en plezier direct inwerken op het brein en stressresponssysteem. Dit in tegenstelling tot meet cognitieve en verbale methoden. 

De gedachte die aan het psycho-fysiek werken met groepen ten grondslag ligt, is dat mensen op verschillende manieren leren (doen, kijken, luisteren) en dat daarom met verschillende methoden het beste resultaat bereikt wordt. Deze gedachte wordt ondersteund door onderzoek, vooral programma’s met actieve werkvormen blijken effectiever (Gijs et al., 2009). Vandaar het psycho-fysieke karakter van Wereld van Sofie. 

Klik hier om meer te weten over het lesprogramma!